Kantorenmarkt nog niet uit dip

De problemen voor de Nederlandse kantorenmarkt zijn nog niet voorbij. In 2012 was het beeld niet bepaald rooskleurig, zo blijkt uit gegevens van de makelaarsvereniging NVM Business. Op de ‘vrije markt’ werd er in 2012 15 procent minder kantoorruimte verhuurd en verkocht in vergelijking met het voorgaande jaar. Ondertussen steeg het direct beschikbare aanbod met 9 procent tot circa 7,8 miljoen vierkante meter. Een scheef beeld, waarbij een dergelijk groot aanbod aan leegstaande kantoren nog niet eerder is voorgekomen in Nederland, zo laat NVM Business weten.

Door het toegenomen aanbod werd er eind 2012 bijna 16 procent van de kantorenvoorraad in ons land te huur of te koop aangeboden. Dit stond het voorgaande jaar nog op ongeveer 14,5 procent. Die toename heeft vooral te maken met de besparing op huisvestingslasten bij de overheid en het bedrijfsleven. De toename van aanbod had vorig jaar nog groter kunnen zijn, was het niet dat circa 400.00 vierkante meter aan kantoorruimte verdween van de markt door middel van sloop en herbestemming.

Wat opviel is dat, net als in 2011, de stijging van het kantorenaanbod voornamelijk in de eerste helft van het jaar plaatsvond. Een ander opvallend punt is dat uit de cijfers blijkt dat er nauwelijks nieuwe kantoorgebouwen gebouwd werden in 2012. Het nieuwe aanbod kwam voornamelijk van bestaande kantoren die op de markt kwamen. Het aandeel structureel leegstaande kantoren liet een belangrijke stijging zien. Zo stond in 2011 ongeveer 36 procent van de aangeboden kantoorruimten drie jaar of langer te huur, eind 2012 was dit 43 procent van de aangeboden kantoorruimten.

De vraag liep in de kantorenmarkt ook nog verder terug. Op de ‘vrije markt’ – eigenbouw niet meegerekend – werd ongeveer 910.000 vierkante meter opgenomen, 15 procent minder dan in 2011. De neergaande trend van de vraag, al in 2007 begonnen, werd zo voortgezet. Het uitblijven van voldoende vraag van de zijde van het bank- en verzekeringswezen, de bouwnijverheid, het openbaar bestuur, de communicatie- en transportsector, en de handelsbedrijven, leverde een grote bijdrage aan deze neergaande trend. De automatiseringssector en de zakelijke dienstverlening toonden daarentegen wel een groei in de vraag naar kantoren. De verhoogde vraag was alleen te klein om de vraaguitval in de andere sectoren te kunnen compenseren. Ondanks de verslechterde marktomstandigheden werd in 2012 iets meer dan 1 miljard euro in kantoren geïnvesteerd. Ten opzichte van het jaar ervoor is dit een lichte verbetering. Ook hierbij werd er voornamelijk in de eerst helft van het jaar belegd in kantoren. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag waren vorig jaar het meest in trek.