Amsterdam van 6 naar 8

Londen, Parijs en Frankfurt blijven voor bedrijven de drie beste vestigingslocaties in Europa. Deze drie steden behoren al tot de top 3 sinds 1990, het eerste jaar dat het onderzoek werd uitgevoerd. Dit jaar loopt Londen iets uit op Parijs, maar de twee steden hebben nog altijd een comfortabele voorsprong op de concurrenten.

Birmingham komt dit jaar als grootste stijger op de ranglijst naar voren (van 21 naar 14). Andere stijgers zijn Madrid (van 7 naar 6), München (van 9 naar 7), Milaan (van 13 naar 10), Hamburg (van 17 naar 12), Rome (van 25 naar 22), Leeds (van 28 naar 24) en Istanboel (van 29 naar 27).  Dit zijn uitkomsten van de European Cities Monitor, het jaarlijkse onderzoek naar de beste vestigingslocaties voor bedrijven in Europa van de internationale vastgoedadviseur Cushman & Wakefield.

De European Cities Monitor is gebaseerd op interviews met senior managers van vijfonderd Europese topbedrijven. Het onderzoek laat zien welke factoren bedrijven belangrijk vinden wanneer ze bepalen waar ze zich gaan vestigen en welke steden ze aantrekkelijk vinden. Op basis hiervan is een ranglijst samengesteld van beste vestigingslocaties in Europa. Vierendertig steden worden beoordeeld op twaalf factoren, zoals levensstandaard, telecommunicatievoorzieningen, toegankelijkheid markten en klanten, beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel, prijs/kwaliteit kantoorruimte en internationale transportverbindingen.

Londen blijft, ondanks het verslechterde economische klimaat, de aantrekkelijkste vestigingsplaats van Europa. Deze stad scoort op de helft van de twaalf factoren het best, zoals toegang tot markten, beschikbaarheid gekwalificeerd personeel, telecommunicatievoorzieningen en internationale transportverbindingen. De Engelse hoofdstad scoort wederom minder goed op het gebied van personeelskosten en milieuvervuiling.

De twintigste editie van de European Cities Monitor bevat een speciale analyse van de scores van de Europese steden sinds 1990. Alle belangrijkste Midden- en Oost-Europese steden zagen hun positie stijgen, hetgeen vooral gestimuleerd werd door toetreding tot de EU, waarbij Praag en Warschau de grootste stijgers waren naar respectievelijk de 21e en 23e plaats, komend van onderaan de ranglijst in 1990.

De Spaanse steden Barcelona en Madrid hebben de afgelopen 20 jaar een grote sprong gemaakt en staan nu beide in de top 6 van Europa. Het imago en de perceptie als vestigingslocatie krijgt in het algemeen een significante lange termijn stimulans wanneer een stad gaststad is van grote sportevenementen. Zo is Barcelona sinds het hosten van de Olympische Spelen in 1992 voor het eerst toegetreden tot de top 10 van meest aantrekkelijke vestigingssteden in Europa.

De respondenten verwachten dat Warschau de komende 5 jaar de grootste toestroom van bedrijven kan verwachten. Warschau verdringt hiermee Moskou naar de 2e plaats. Zesendertig van Europa’s grootste bedrijven noemen Warschau als de Europese stad waar zij in de toekomst een vestiging verwachten te openen, ten opzichte van 28 bedrijven in 2008. Vijfendertig bedrijven noemen Moskou, tegen 44 in 2008.

Toegankelijkheid van markt en klanten is de belangrijkste factor voor bedrijven bij het bepalen van hun vestigingslocatie, gevolgd door gekwalificeerd personeel, hetgeen vorig jaar nog als belangrijkste factor gold. Daarna komen de factoren telecommunicatievoorzieningen, externe transportverbindingen en personeelskosten. In het huidige economische klimaat is het geen verrassing dat de factor prijs/kwaliteit van kantoorruimte in toenemende mate belangrijk wordt, 34 procent van de bedrijven gaf aan dit de belangrijkste factor te vinden, tegen 26 procent vorig jaar.

De respondenten noemen de prestatie van de Europese economie, gevolgd door de beschikbaarheid van corporate finance, als factoren die de komende tien jaar waarschijnlijk het meeste invloed zullen hebben op hun bedrijfsvoering. De economische groei in Centraal- en Oost-Europa wordt dit jaar als minder belangrijk beschouwd, aangezien een groot deel van die regio sterk getroffen is door de wereldwijde economische neergang.

In de afgelopen jaren schommelde Amsterdam tussen de posities 4 en 6. Dit jaar is Amsterdam twee plaatsen gedaald en ingehaald door München en Madrid. Deze daling is niet zozeer het gevolg van een verslechterd vestigingsklimaat, maar ligt in het feit dat andere steden zich sterker ontwikkeld hebben.

Amsterdam scoort beduidend beter op een van de drie belangrijkste factoren: kwaliteit van telecommunicatievoorzieningen. Hierop is Amsterdam gestegen van de 10e naar de 7e plaats. Andere factoren waar Amsterdam zich op verbeterd heeft, zijn voorwaarden vanuit de overheid, beschikbaarheid kantoorruimte en reizen binnen de stad. Op de belangrijke factoren gekwalificeerd personeel en externe verbindingen behoudt Amsterdam haar positie, op de respectievelijk de vierde en vijfde plaats.

Op de belangrijkste vestigingsplaatsfactor, toegankelijkheid markt en klanten, is Amsterdam – na een jarenlange stabiele score – maar liefst vier plaatsen gedaald, van de vijfde naar de negende positie. Andere factoren waar Amsterdam dit jaar minder goed op scoort, zijn personeelskosten, prijs/kwaliteit kantoorruimte, gesproken talen en mate van milieuvervuiling.

Dirk Sosef, Hoofd Research Amsterdam, zegt: “Gezien over de periode 2006-2009 scoort Amsterdam op acht van de twaalf factoren beter, dit terwijl de overall ranking verslechterd is. Dit betekent dat – hoewel Amsterdam zich de afgelopen jaren op veel punten heeft verbeterd – er enkele concurrerende steden zijn die zich in de perceptie van de respondenten sterker hebben ontwikkeld. Ondanks de daling in de overall ranking liggen er kansen in de toekomst. In de European Cities Monitor wordt de bedrijven namelijk ook gevraagd naar de verwachte investeringsplannen de komende 5 jaar in Europa. Hieruit blijkt juist dat Amsterdam het vanaf 2006 beter doet en in 2009 steden als Frankfurt, Barcelona, Madrid en München ruim voorblijft. De concurrentie tussen Europese steden neemt verder toe en de onderlinge verschillen worden daarbij steeds kleiner. Amsterdam wordt nog steeds erkend als een goed vestigingslocatie voor bedrijven, maar om die positie te behouden is het heel belangrijk je te blijven onderscheiden en speelt citymarketing een steeds grotere en belangrijkere rol. Immers, perception is reality.”