Gelaagde geschiedenis

In het wereldberoemde paleis Versailles, ooit het onderkomen van Zonnekoning Lodewijk de Veertiende, is onlangs een nieuwe geschiedenisgalerij gerealiseerd. “De hedendaagse interventie geeft de architecturale geschiedenis van het kasteel een nieuwe dimensie”, zegt materiaalfabrikant DuPont, nauw betrokken bij het bijzondere project. Auteur: Henk-Jan Hoekjen, foto’s: Vincent Fillon.



Versailles is één van de kunstschatten van de Europese geschiedenis. Aanvankelijk was het een bescheiden jachtkasteel, gebouwd in 1624 door de Franse koning Lodewijk de Dertiende. Door opeenvolgende verbouwingen groeide het langzaam uit tot het exorbitant barokke paleis zoals we het vandaag de dag kennen. Maar indachtig het bekende adagium ‘een huis is nooit af’ wordt er ook aan het iconische paleis nabij Parijs zo nu en dan nog wel wat aangepast. Recentelijk werd er bijvoorbeeld een geschiedenisgalerij gerealiseerd, bedoeld om de miljoenen jaarlijkse bezoekers beter te kunnen informeren over de historie van Versailles. Voor de invulling van deze galerij – een initiatief van het Établissement Public de Versailles in samenwerking met Google (!) – tekende architectenbureau Profiles. Het bureau won de ontwerpwedstrijd onder meer vanwege de durf die het bureau tentoonspreidde, door in de historische omgeving van het paleis hedendaagse oplossingen voor te stellen.



De gerealiseerde geschiedenisgalerij heeft een oppervlakte van 700 vierkante meter. In elf zalen wordt de geschiedenis van het kasteel en zijn bewoners getoond. Bij de invulling van de zalen koos het architectenbureau voor een onderverdeling in drie horizontale lagen, die elk op een eigen manier ingevuld werden. De onderste horizontale laag in de geschiedenisgalerij werd door Profiles ‘de mediatie’ gedoopt. Deze laag wordt gedomineerd door lage lambriseringen in een historisch ogend geometrisch motief. De lambrizering is uitgevoerd in het materiaal Corian van fabrikant DuPont. “De rechthoekige volumes zijn geëxtrudeerd in blokvolumes”, legt een woordvoerder van de fabrikant uit. “De extrusies vormen de basis voor de teksten van de galerij. Ze zorgen er eveneens voor dat publiek op gepaste afstand blijft van de kostbare beeldende kunst. Om precies overeen te komen met de contouren van de Louis-Philippe-lambriseringpanelen, heeft elke geproduceerde extrusie andere afmetingen.” De productie en de installatie van de Corian-elementen werd uitgevoerd door het Franse bedrijf Créa Diffusion, volgens DuPont ‘één van de meest ervaren ondernemingen in de applicatie van Corian in architectuur en design’.


De horizontale ‘middenlaag’ wordt (natuurlijk) gedomineerd door de tentoongestelde werken. “Alle wanden werden opnieuw bekleed met een huid van Corian-bekledingsmateriaal”, stelt de woordvoerder van DuPont. “Deze bekleding is voor elke zaal geëtst met een ander motief, overeenkomstig de tentoongestelde historische periode.” Het grafische ontwerp van de motieven is het werk van de grafici van Change Is Good. De Corian-wandpanelen hebben een dikte van 8 millimeter en zijn geplaatst op een aluminium skelet, dat bevestigd is op de kasteelmuur. “De panelen van 1 bij 2 meter zijn bewerkt en geëtst in de werkplaats en geassembleerd op de plaats van toepassing. Ze zijn ter plekke verlijmd en vervolgens gladgeschuurd om een doorlopend oppervlak te verkrijgen over alle scheidingswanden, zonder zichtbare naden.”



De bovenste laag van de geschiedenisgalerij wordt tenslotte gevormd door de plafonds en de toegepaste verlichting. Met name de gerealiseerde verlichtingsarmaturen zijn bijzonder. Het betreft grote rechthoekige volumes in geëtst Corian, die elk meer dan 500 kilogram wegen. In elke zaal is een dergelijk object aangebracht. “De afmetingen werden zorgvuldig berekend op basis van de afmetingen van het belangrijkste werk in elke zaal”, aldus DuPont. “De massiviteit van de volumes staat in sterk contrast met de lichtheid van de ophanging aan het plafond en het zachte licht van de lagere vlakken. Deze microarchitectuur verbergt alle projectoren achter het plafond.”
Alle lichtbronnen – die werden geleverd door Big Bang – zijn geïntegreerd in de lichtelementen. Ze zijn samengesteld uit verschillende kleurtemperaturen en volledig stuurbaar met een digitale console, ontworpen door verlichtingsprofessional Philippe Collet. De kunstwerken zijn verlicht met een warm licht, terwijl het plafond in een kouder licht baadt, dat naar het daglicht verwijst. “Dit kleurtemperatuurverschil per laag geeft reliëf aan het innerlijke landschap”, aldus DuPont. “Dankzij fotovoltaïsche cellen, discreet aanwezig over de hele lengte van de façade, past de verlichting zich aan aan de variaties in het daglicht, dat invalt in de grote vensters aan de tuinkant. Hierdoor blijft de lichtsterkte gedurende de gehele dag gelijk.”


www.dupont.com